Został powołany do życia uchwałą Rady Europy w 1991 r., jako ujednolicony i bezpłatny dla wszystkich krajów członkowskich. Numer alarmowy 112 – bo o nim mowa, od blisko 35 lat służy wezwaniu pomocy w sytuacjach nagłych. 11 lutego obchodzi swoje urodziny. 

Centralne obchody z okazji Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 odbyły się w tym roku w stolicy Małopolski. To właśnie w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie powstało pierwsze Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Polsce. 17 kwietnia 2009 r. uruchomił je ówczesny wojewoda małopolski Jerzy Miller. 

Dziś, w naszym Urzędzie gościliśmy przedstawicieli wszystkich Centrów Powiadamiania Ratunkowego z całego kraju. Z operatorami numerów alarmowych spotkali się wojewoda małopolski dr inż. Krzysztof Jan Klęczar oraz zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Marek Marzec.

Europejski Dzień Numeru Alarmowego 112 w Krakowie
- 17 lat temu, kiedy powstawało Centrum Powiadamiania Ratunkowego przy Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie, założono, że jeżeli sprawdzi się krakowski system, to będzie stanowił pewnego rodzaju wzorzec dla całego kraju. I tak też się stało. Już wtedy  CPR miał za zadanie integrować system ratownictwa i sprawić, że niezbędna pomoc dotrze szybciej i będzie lepiej zorganizowana. Jest mi niezmiernie miło powitać dzisiaj przedstawicieli 17 działających na terenie Rzeczpospolitej Polskiej Centrów Powiadamiania Ratunkowego. Wspólnie tworzycie Państwo niezwykle ważny system, który tylko w ubiegłym roku obsłużył blisko 18 mln połączeń – mówi wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar.     

- Przede wszystkim chciałem podziękować w imieniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego za to, że możemy liczyć na państwa zaangażowanie. Zdajemy sobie sprawę, że ta praca jest nie zawsze łatwa. Mamy nadzieję, że czują się Państwo częścią systemu powiadamiania ratunkowego. Jako ministerstwo staramy się, aby cały system działał właściwie i był stale rozwijany. Proszę przekazać podziękowania swoim kolegom i koleżankom w całej Polsce - mówi zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Marek Marzec.

Z okazji Europejskiego Dnia Numeru Alarmowego 112 wyróżniający się pracownicy centrów zostali uhonorowani pamiątkowymi tablicami od ministra spraw wewnętrznych i administracji. Wyróżnienia przekazali wspólnie dyrektor Marek Marzec wraz z wojewodą małopolskim Krzysztofem Janem Klęczarem.

- Wszystkim tym, którzy niosą pomoc, którzy ratują życie, którzy przyjmują zgłoszenia, którzy pomagają innym, należą się dzisiaj szczególne podziękowania. Dziękuję za waszą służbę, za to, że jesteście. System, który udało się przez lata zbudować, nie mógłby funkcjonować, gdyby nie ludzie, którzy są jego kwintesencją  – dodaje wojewoda Krzysztof Jan Klęczar.  

Nowoczesne technologie w służbie ratownictwa 
Zebrani mogli zobaczyć krótki film o Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Krakowie. Następnie dyrektor Wydziału Powiadamiania Ratunkowego MUW w Krakowie Edyta Klimowska-Bobula wraz z koordynatorką, trenerem z krakowskiego CPR Kamilą Jastrząb omówiły materiał filmowy z prawdziwej akcji ratunkowej. Akcja ta prowadzona była na skutek zgłoszenia, które wpłynęło właśnie do Centrum Powiadamiania Ratunkowego w Krakowie. 

Z okazji obchodzonego święta Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie zabrała zebranych w wirtualny spacer po stolicy Małopolski. Najbardziej znane zabytki miasta podziwiać można było dzięki transmisji prowadzonej z drona. Na co dzień sprzęt ten wykorzystywany jest w akcjach ratunkowych prowadzonych przez strażaków.  

W Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie zaprezentowany został także robot Spot – czworonożny, zaawansowany robot-pies. Roboty mobilne pozwalają m.in. dotrzeć do trudno dostępnych miejsc, służą wykonaniu rozpoznania w strefach skażonych, dostarczają sprzęt i zaopatrzenie. 

O możliwościach wykorzystania technologii w akcjach ratunkowych opowiedział Damian Gumiela z Centrum Doskonałości Sztucznej Inteligencji Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. 

Blisko 1,3 mln zgłoszeń w 2025 r. w CPR w Krakowie 
W kwietniu 2009 r. krakowskie Centrum Powiadamiania Ratunkowego dysponowało 12 stanowiskami i mieściło się w budynku Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie przy ul. Basztowej 22. Od września 2022 r. korzysta z nowej siedziby znajdującej się przy ul. Szlak 73A. Aktualnie pracuje tu 90 osób. Wśród nich są operatorzy numerów alarmowych i starsi operatorzy numerów alarmowych, koordynatorzy i koordynatorzy-trenerzy. Pracują 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Średnio podczas jednej doby dyżur pełni 28 operatorów numeru alarmowego. 

Tylko w 2025 r. do krakowskiego CPR wpłynęło blisko 1,3 mln zgłoszeń. Najwięcej w miesiącach: czerwiec (ponad 122 tys.), lipiec (ponad 121 tys.), sierpień (ponad 120 tys.). Najmniej zgłoszeń odnotowano natomiast w miesiącach luty (ponad 93 tys.) oraz listopad (ponad 99 tys.). 

Nadal zdarzają się zgłoszenia niezasadne. W 2025 r. było ich blisko 730 tys., co stanowi ponad 56% wszystkich zgłoszeń. Warto wspomnieć, że do zgłoszeń niezasadnych zaliczane są także połączenia anulowane przez osobę zgłaszającą, czyli takie, które w trakcie połączenia z CPR są przerywane przez osobę zgłaszającą przed podjęciem rozmowy z operatorem (w 2025 roku było ich blisko 270 tysięcy – tj. ok. 20%).

Średni czas oczekiwania na połączenie wynosił 9,65 sek. 

Świadomi i odpowiedzialni
Krakowscy operatorzy numerów alarmowych od lat prowadzą także zajęcia dla dzieci i młodzieży. W ramach lekcji z numerem alarmowym tłumaczą, kiedy dzwonić na numer 112 i jak wezwać pomoc. Pokazują także podstawy pierwszej pomocy przedmedycznej oraz tłumaczą, w jakich sytuacjach wybranie numeru 112 jest niezasadne. 

W 2025 r. uczestniczyło w takich lekcjach ok. 550 dzieci i młodzieży. Edukacja prowadzona była także podczas pikników i wydarzeń plenerowych na terenie naszego województwa. 

- Zapewne każdy z nas znajdzie się kiedyś w sytuacji, w której ktoś będzie potrzebował pomocy. Być może będzie to osoba bliska. Dlatego tak ważne jest, by nawet najmłodsi wiedzieli, jak prawidłowo zareagować. Dzieci szybko się uczą. Są bardzo odpowiedzialne i potrafią świadomie podejmować najlepsze decyzje. Wiedza zdobyta w zakresie pierwszej pomocy będzie procentowała także w ich dorosłym życiu – mówi wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar.

Co więcej, początkiem 2026 r. w ramach kampanii edukacyjnej realizowanej we współpracy naszego Urzędu z TVP3 Kraków, przygotowany został odcinek poświęcony numerom alarmowym i pierwszej pomocy. W nagraniu udział wzięli dyrektor Wydziału Powiadamiania Ratunkowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie Edyta Klimowska-Bobula wraz z pracownikami. Odcinek ten można było zobaczyć w telewizji. Jest także dostępny w mediach społecznościowych naszego Urzędu oraz TVP3 Kraków.